چالش های اجرایی «الزامات مالیات بر ارزش افزوده» در صنعت چاپ و بسته بندی
جلسه آموزشی «آشنایی با قانون مالیات بر ارزش افزوده» یکشنبه دهم خرداد در سالن همایش امینالضرب اتاق بازرگانی تهران، با حضور جمعی از فعالان صنعت چاپ و بستهبندی، مدیران تشکلهای صنفی، نمایندگان سازمان امور مالیاتی، مسئولان حوزه آموزش مالیاتی و جمعی از پیشکسوتان و دستاندرکاران این صنعت برگزار شد؛ نشستی که در آن، مهمترین الزامات مالیات بر ارزش افزوده، چالشهای اجرایی این قانون در صنعت چاپ و ضرورت آموزش تخصصی و مستمر برای فعالان این حوزه مورد بررسی قرار گرفت.
آموزش سرمایهگذاری برای کاهش ریسک و افزایش بهرهوری است
در ابتدای این نشست، برگزارکنندگان ضمن خوشامدگویی به حاضران، از حضور دکتر زمانی (معاون آموزشی مرکز آموزش، پژوهش و برنامهریزی)، عباس فرامرزی (رئیس اداره آموزش سازمان امور مالیاتی) و همچنین دکتر احمد آخوندی (عضو شورای عالی مالیاتی و مدرس سازمان امور مالیاتی) قدردانی کردند و سپس از بابک عابدین، رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران برای سخنرانی دعوت به عمل آمد.
بابک عابدین در این مراسم ضمن خوشامدگویی به حاضران با اشاره به محور و هدف برگزاری این دوره گفت: از حضور شما در نخستین دوره آموزشی آشنایی با قانون مالیات بر ارزش افزوده که با همکاری اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بستهبندی ایران و اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران تدارک دیده شده است، قدردانی میکنم. هدف این دوره، افزایش آشنایی با قوانین و مقررات مرتبط است؛ مقرراتی که همانگونه که میدانیم در مقاطعی با تغییرات و اصلاحاتی نیز همراه میشود.
رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران تأکید کرد: ضروری است فعالان صنف با آگاهی کامل و رویکردی پیشگیرانه، امور مالیاتی خود را پیگیری کنند تا در صورت بروز مسئله یا ابهام، بتوانند مسیر عبور از موانع را در چارچوب مقررات با اطمینان بیشتری طی کنند.
عابدین اضافه کرد: با توجه به اهمیت این دوره، برنامه به صورت برخط نیز در سطح کشور اطلاعرسانی شده و امکان بهرهمندی سایر اتحادیههای استانی فراهم شده است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز با در اختیار گذاشتن بستر پخش برخط، همکاری مؤثری در این زمینه داشت.
رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران با اشاره به نقش حمایتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: این وزارتخانه به عنوان متولی صنعت چاپ، همواره در حوزه آموزش و ارتقای دانش فعالان این صنعت رویکردی فعال داشته و انتظار میرود این مسیر با قوت بیشتری ادامه یابد.
رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران با تأکید بر رویکرد تیمی ادامه داد: در سال جاری برنامههای گستردهای در حوزه آموزش و موضوعات اقتصادی صنعت چاپ طراحی خواهد شد و همافزایی و هماهنگی شکلگرفته میتواند در تحقق این برنامهها نقش مهمی ایفا کند. از اعضا نیز انتظار داریم با ارائه پیشنهادها و همراهی، اتحادیه را در این مسیر یاری دهند.
رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران با بیان اینکه دانش، مؤلفه اصلی موفقیت در فضای کسبوکار است، گفت: امروز موفقیت کسبوکارها بیش از هر زمان دیگری به دانش و آگاهی وابسته است. بخش قابل توجهی از چالشهای کسبوکارها ناشی از ناآشنایی با الزامات و مقررات است، نه صرفاً بیتوجهی به اجرای آنها. آموزش هزینه نیست؛ سرمایهگذاری برای کاهش ریسک و افزایش بهرهوری است.
وی هدف از برگزاری این دورهها را «کاهش آزمون و خطا و پیشگیری از بروز مشکلات» عنوان کرد و افزود: موضوع مالیات بر ارزش افزوده برای بسیاری از فعالان اقتصادی به دلیل ناآشنایی و نگرانیهای موجود، پیچیده جلوه میکند. تلاش ما این است که با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی، بخشی از ابهامات برطرف و مسیر اجرای تکالیف مالیاتی روشنتر شود.
عابدین در پایان با اشاره به تداوم برنامههای آموزشی گفت: استمرار دورههای آموزشی از اولویتهای اصلی هیئتمدیره است و در آینده نزدیک، دورههای دیگری از جمله در حوزه مالیات بر عملکرد و سامانههای فروشگاهی نیز برگزار خواهد شد. امیدوارم این دوره آموزشی علاوه بر ارتقای دانش تخصصی اعضا، به تصمیمگیری بهتر، کاهش مخاطرات کسبوکار و موفقیت بیشتر فعالان صنعت چاپ و بستهبندی کشور منجر شود.
پرداخت مالیات یک اصل است
در جریان دوره آموزشی «آشنایی با قانون مالیات بر ارزش افزوده»، حاج حسین محمدی، رئیس شورای پیشکسوتان اتحادیه نیز طی سخنانی کوتاه به بیان دیدگاههای خود پرداخت. او نیز با اشاره به اهمیت دوره آموزشی، اعلام کرد در صورت نیاز آماده است زمان خود را به ادامه روند برگزاری برنامه اختصاص دهد.
رئیس شورای پیشکسوتان اتحادیه با تأکید بر ضرورت پرداخت مالیات اظهار کرد: درخواست من از اساتید محترم وزارت امور اقتصادی و دارایی این است که توجه داشته باشند پرداخت مالیات یک ضرورت است و بخشی از اداره امور کشور محسوب میشود؛ این موضوع در همه دنیا مرسوم است و در کشور ما نیز باید انجام شود. با این حال، به این صنف ظلم شده است و تاکنون به حق خود نرسیدهاند.
رئیس شورای پیشکسوتان اتحادیه همچنین از مسئولان وزارت امور اقتصادی و دارایی خواست توجه بیشتری به این صنف داشته باشند.
اصلاح نگاه مالیاتی به صنعت چاپ از «خدمات سنتی» به «تولید و صنعت»
در ادامه دوره آموزشی «آشنایی با قانون مالیات بر ارزش افزوده»، بیژن گلستانیان، رئیس کمیسیون آموزش اتحادیه نیز با اشاره به چالشهای موجود میان صنف چاپ و سازمان امور مالیاتی، دیدگاههای خود را مطرح کرد.
گلستانیان با بیان اینکه اتحادیه در تعامل با سازمان امور مالیاتی با دو مسئله اصلی مواجه است، اظهار کرد: نخست، موضوع ضرایب و نحوه تلقی سازمان امور مالیاتی از ماهیت فعالیت چاپ است. هنوز سازمان ما را به شکل سنتی میبیند و تصور میکند چاپخانهها صرفاً واحد صنفی و خدماتی هستند؛ در حالی که بسیاری از چاپخانهها از این قالب خارج شدهاند و ماهیت تولیدی پیدا کردهاند، حتی وارد حوزه صنعت و تجارت شدهاند.
وی تأکید کرد: کمکی که سازمان امور مالیاتی میتواند به ما بکند، این است که طبقهبندی و نگاه خود را بازنگری کند تا فعالان این حوزه بتوانند از مشوقهای مالیاتی مرتبط با تولید استفاده کنند.
گلستانیان دومین چالش را «کدگذاری کالا و خدمات چاپ» عنوان کرد و گفت: مشکل دوم ما با سازمان، موضوع کدینگ کالا و خدمات چاپ است. در شرایط فعلی، کلید ورود به هر سامانهای-چه سامانههای مرتبط با مالیات و چه سامانههای دیگر از جمله سامانه تجارت- همین کدگذاری کالا و خدمات است. متأسفانه این کدگذاری از ابتدا بهدرستی طراحی نشده است؛ چه در بخش عمومی و چه در بخشهای تخصصی و خصوصی.
ارائه آموزشهای مالیاتی به مؤدیان را وظیفه خود میدانیم
در ادامه دوره آموزشی «آشنایی با قانون مالیات بر ارزش افزوده»، دکتر احمد زمانی، معاون آموزشی مرکز آموزش، پژوهش و برنامهریزی سازمان امور مالیاتی کشور با قدردانی از برگزارکنندگان و حاضران، بر توسعه آموزشهای مالیاتی ویژه مودیان و فعالان صنفی تأکید کرد.
دکتر زمانی در آغاز سخنان خود ضمن ادای احترام به اعضای اتحادیه صنف چاپخانهداران با اشاره به رویکرد سازمان امور مالیاتی در حوزه آموزش اظهار کرد: ما این رسالت و وظیفه را برای خود فرض میدانیم که مباحث مالیاتی را از طریق ایجاد و تقویت یک حوزه آموزشی برای مودیان، پیگیری کنیم.
معاون آموزشی مرکز آموزش، پژوهش و برنامهریزی سازمان امور مالیاتی کشور با بیان اینکه بخش اصلی مباحث تخصصی توسط مدرس ارائه میشود، از راهاندازی یک مسیر ارتباطی آموزشی خبر داد و گفت: در مرکز آموزش، کانالی با عنوان «کانال جامع آموزش» ایجاد کردهایم که از طریق این کانال، محتواهای آموزشی، فیلم همین دوره، آخرین بخشنامهها و دستورالعملهای سازمان قابل دسترسی خواهد بود. حتی اگر بخشنامهای بهتازگی صادر شده باشد، امکان مشاهده و پیگیری آن به صورت برخط فراهم است.
وی در پایان با تأکید بر تداوم برگزاری دورههای آموزشی تصریح کرد: با تدابیر رئیس اتحادیه و همراهی مجموعه ایشان، تلاش میکنیم دورههای آموزشی در طول سال و در حوزههای مختلف تکرار و استمرار داشته باشد.
تشریح مهمترین محورهای مالیات بر ارزش افزوده
در ادامه دوره آموزشی «آشنایی با قانون مالیات بر ارزش افزوده»، دکتر احمد آخوندی، عضو شورای عالی مالیاتی و مدرس سازمان امور مالیاتی کشور، به تشریح مهمترین سرفصلهای مرتبط با مالیات بر ارزش افزوده پرداخت و بر ضرورت آشنایی دقیق فعالان صنفی با این قانون تأکید کرد.
وی در ابتدای سخنان خود، مالیات بر ارزش افزوده را از جمله مباحث پیچیده نظام مالیاتی توصیف کرد و گفت: این پیچیدگی از یکسو ناشی از جدیدتر بودن این قانون نسبت به برخی پایههای مالیاتی و از سوی دیگر، ناشی از ابهاماتی است که در فهم و اجرای آن وجود دارد. بخش قابل توجهی از مشکلات مودیان در این حوزه، بیش از مالیات عملکرد، به ناآشنایی با سازوکار مالیات بر ارزش افزوده بازمیگردد.
او در ادامه، تفاوت مالیات بر عملکرد و مالیات بر ارزش افزوده را از محورهای اصلی بحث خود عنوان کرد و توضیح داد: مالیات بر ارزش افزوده، در اصل مالیات بر مصرف است؛ به این معنا که بار نهایی آن باید بر عهده مصرفکننده نهایی باشد، نه فعال اقتصادی. فعال اقتصادی در صورتی که قانون را درست بشناسد و بهدرستی اجرا کند، نباید مالیات بر ارزش افزوده را از منابع خود پرداخت کند و هرجا این پرداخت از جیب بنگاه صورت میگیرد، معمولاً ناشی از اجرای نادرست قانون یا تشخیص نادرست مشمولیتهاست.
عضو شورای عالی مالیاتی همچنین به سابقه اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در کشور اشاره کرد و گفت: این قانون نخستینبار در سال ۱۳۸۷ به اجرا درآمد و سپس قانون جدید آن در سال ۱۴۰۰ به تصویب رسید. برای پروندههای مربوط به دورههای قبل از اجرای قانون جدید، همچنان آشنایی با قانون سابق نیز اهمیت دارد، زیرا برخی پروندهها همچنان در فرآیند رسیدگی و دادرسی بر مبنای همان قانون قرار دارند.
آخوندی در بخش دیگری از سخنان خود، بر شناخت دقیق مفهوم «مؤدی»، «فراخوان» و «ثبتنام» تأکید کرد و این سه مؤلفه را از ارکان اصلی اجرای صحیح قانون دانست. وی توضیح داد: هر فعال اقتصادی، صرفاً در صورتی مجاز به دریافت مالیات و عوارض از طرف مقابل است که هم مودی محسوب شود، هم مشمول فراخوان شده باشد و هم ثبتنام خود را بهدرستی انجام داده باشد.
وی هشدار داد دریافت مالیات و عوارض توسط اشخاصی که در چهارچوب قانونی مجاز به این کار نیستند، میتواند برای آنان تبعات و جرایم قانونی به همراه داشته باشد.
این مدرس یکی دیگر از محورهای مهم را تشخیص کالاها و خدمات مشمول و معاف عنوان کرد و توضیح داد که همه کالاها و خدمات مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیستند و بخشی از آنها به موجب قانون معاف شدهاند. آخوندی تصریح کرد: فعالان اقتصادی باید بهطور دقیق با فهرست معافیتها آشنا باشند، زیرا دریافت مالیات و عوارض بابت کالا یا خدمت معاف، تخلف محسوب میشود و میتواند مشمول جریمه شود.
او در ادامه با اشاره به حوزه فعالیت صنعت چاپ، موضوع معافیت یا مشمولیت برخی اقلام و خدمات مرتبط با چاپ را از جمله مسائل مهم برای این صنف دانست. وی توضیح داد: در این بخش، تشخیص دقیق مصادیق اهمیت بالایی دارد و فعالان صنف باید به تفکیک میان کالاها و خدمات مرتبط با کتاب، نشریه، اقلام فرهنگی و دیگر محصولات چاپی توجه داشته باشند، زیرا آثار مالیاتی این موارد یکسان نیست.
آخوندی همچنین به مفهوم مالیات بر ارزش افزوده به عنوان مالیات چندمرحلهای در زنجیره تولید تا مصرف پرداخت و توضیح داد که در این نظام، هر حلقه از زنجیره هنگام عرضه کالا یا ارائه خدمت، تکلیف قانونی خود را در قبال مالیات و عوارض انجام میدهد تا در نهایت بار مالیاتی به مصرفکننده نهایی منتقل شود. به گفته وی، فهم این زنجیره برای جلوگیری از اشتباه در محاسبه و مطالبه مالیات بسیار ضروری است.
وی بخش مهم دیگری از آموزش خود را به اعتبارات مالیاتی اختصاص داد. او بیان کرد: برای پذیرش اعتبار مالیاتی، اصالت معامله، ثبتنام و وضعیت قانونی طرف معامله، نوع کالا یا خدمت، و همچنین مستندات پرداخت، از جمله عوامل تعیینکننده به شمار میروند.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت مواد اولیه پتروشیمی و تأثیر آن بر هزینه نهایی بستهبندی
عضو شورای عالی مالیاتی در ادامه بر اهمیت اصالت معامله و اسناد واریز وجه تأکید کرد و یادآور شد که در این بخش، دقت در مستندسازی برای فعالان اقتصادی اهمیت ویژهای دارد.
آخوندی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ارتباط عملی موضوع مالیات با صنعت چاپ و نشر، بر اهمیت کاهش هزینههای تولید فرهنگی، بهویژه در حوزه کتاب، تأکید کرد و گفت: بررسی دقیق معافیتها و ظرفیتهای قانونی میتواند به کاهش بهای تمامشده در این حوزه کمک کند. توجه بیشتر به واقعیات اقتصادی این بخش اهمیت دارد.
وی در پایان، بر ضرورت آموزش مستمر و تخصصی مالیات بر ارزش افزوده تأکید کرد و یادآور شد که این قانون، به دلیل پیچیدگیهای مفهومی و اجرایی، نیازمند تبیین بیشتر برای مودیان و اصناف مختلف است؛ موضوعی که به گفته او، میتواند از بروز خطا، جریمه و اختلافات مالیاتی جلوگیری کند.
